Tarihin en kurak dönemlerinden birini yaşayan İran, yağış oluşturmak için bulut tohumlama çalışmalarına resmen başladı. İlk uygulama, büyük ölçüde çekilerek tuz çölüne dönen Urmiye Gölü havzasında yapıldı.
Son yılların en ağır kuraklığını yaşayan İran’da yağışlar, uzun dönem ortalamasına göre %89 oranında düşmüş durumda. İran Meteoroloji Kurumu, ülkenin “son 50 yılın en kurak sonbaharını” geçirdiğini açıklarken, birçok eyalette aylarca tek damla yağmur yağmadığı belirtiliyor. Başkent Tahran’da ise yağış miktarı son yüzyılın en düşük seviyesine kadar geriledi.
Resmî ajans IRNA’nın aktardığı bilgiye göre İran, kuraklıkla mücadele kapsamında ilk bulut tohumlama operasyonunu Urmiye Gölü çevresinde gerçekleştirdi. Bir zamanlar ülkenin en büyük gölü olan Urmiye, uzun süren kuraklık nedeniyle büyük ölçüde çekilerek tuz çölünü andıran bir görüntüye bürünmüştü.
Yetkililer, yağış artırmayı amaçlayan bulut tohumlama çalışmalarının diğer eyaletlerde de devam edeceğini belirtiyor.
Ortadoğu’da hızla azalan su kaynakları, ülkeler arasında uzun süredir tartışma konusu. İranlı yetkililer geçmiş yıllarda İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni bulut tohumlama yoluyla bölge iklimine müdahale etmekle suçlamıştı.
Devrim Muhafızları’ndan Tuğgeneral Gholam Reza Jalali, 2018’de yaptığı açıklamada “Hem İsrail hem de başka bir ülke İran’da yağmur yağmaması için çalışıyor” ifadelerini kullanmıştı. O dönem işaret edilen diğer ülkenin BAE olduğu belirtilmişti.
Bulut tohumlama, yağış potansiyeli taşıyan bulutlara uçaklar aracılığıyla gümüş iyodür veya tuz partikülleri püskürtülerek yağmur veya kar oluşumunun tetiklenmesini hedefleyen bir yöntem. İran, geçtiğimiz yıl bu teknolojiyi artık kendi imkânlarıyla uygulayabildiğini açıklamıştı.
Kuraklığın ciddi seviyelere ulaşmasının ardından İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yakın zamanda yaptığı değerlendirmede önemli bir uyarıda bulundu. Eğer kış gelmeden yağışlar başlamazsa Tahran’da su krizine bağlı tahliye senaryolarının gündeme gelebileceğini söyledi. Bu açıklama, ülkedeki su sorunlarının ne kadar kritik bir aşamaya geldiğini gözler önüne serdi.
